Stappenplan om een `voorstel van burgers' in te dienen bij je gemeente…

Stappenplan om een `voorstel van burgers'
in te dienen bij je gemeente

Sedert 1 januari 2007 kan een burger via een handtekeningenactie een punt laten inschrijven op de
agenda van de gemeenteraad in zijn gemeente. Hij of zij kan dat ook zelf komen toelichten. Een
dergelijk burgerinitiatief noemt men een `voorstel van burgers'.


       Hoe ga je hierbij te werk?
       Ga na of het onderwerp van je `voorstel' verband houdt met de gemeentelijke beleidsvoering en
       dienstverlening. Het kan een vraag om informatie zijn of een verzoek om iets te doen of te laten. Als
  1    het gaat over zaken waarvoor de gemeente niet bevoegd is, zal het voorstel onontvankelijk verklaard
       worden. Wel is het zo dat de gemeente soms onrechtstreeks betrokken is bij sommige projecten. Op
       dat punt kan de gemeente dus wel aangesproken worden; bvb. wanneer ze een advies moet geven.

       Vraag het formulier aan bij de gemeente. Het bestuur moet een speciaal aanvraagformulier ter
  2    beschikking hebben om een voorstel in te dienen. Achterhaal of er misschien concrete instructies
       bestaan die in een gemeentelijk reglement zijn vastgelegd.

       Schrijf je voorstel uit in een gemotiveerde nota. Wees concreet en duidelijk. Bij de nota mogen nog
       andere nuttige stukken gevoegd worden. Leg dus in de gemotiveerde nota de essentie van het verzoek
       en de wezenlijke argumenten uit. Technische toelichtingen, meer uitvoerige onderzoeksgegevens en
  3
       dergelijke kan je als bijlage toevoegen. Als je de gemeente wil vragen om een concreet project te
       realiseren, kan je bijvoorbeeld voorstellen om een motie daarover aan de gemeenteraad ter stemming
       voor te leggen.

       Verzamel de vereiste handtekeningen. Opgelet: de ondertekenaars moeten in de gemeente
       gedomicilieerd zijn en ze moeten op de dag voor de indiening van het voorstel minstens zestien jaar
       zijn. Op het formulier moeten alle ondertekenaars hun naam, voornamen, geboortedatum,
  4
       woonplaats en natuurlijk de handtekening vermelden. De gemeente zal deze gegevens nauwgezet
       controleren en desgevallend ondertekenaars schrappen die niet in aanmerking komen. Zorg voor
       zekerheid en hanteer een zekere marge. Dien dus méér handtekeningen in dan strikt noodzakelijk.

       Informeer bij je gemeente naar het aantal inwoners dat je `voorstel' moet ondersteunen. Als het
       aantal inwoners van je gemeente lager is dan 15.000, dan moet minstens 2 percent van de inwoners
       ouder dan 16 jaar, het verzoek ondertekenen. Als het aantal inwoners tussen de 15.000 en de 30.000
  5
       ligt, moet je minstens 300 handtekeningen verzamelen. In gemeenten met 30.000 of meer inwoners
       moet 1 percent van de inwoners ouder dan 16, het verzoek ondertekenen. Nummer de
       ondertekenaars nadat je inzamelactie rond is.

       Bepaal op voorhand wie van de initiatiefnemers het voorstel op de gemeenteraad zal toelichten. Kies
       daarvoor best iemand die `het goed kan zeggen'. Volgens het gemeentedecreet moet de `indiener' het
       voorstel toelichten, maar het decreet is niet geheel duidelijk over wie als `indiener' moet worden
  6    beschouwd. Daarom raden we aan om de gekozen spreker voor zover mogelijk op het formulier als
       indiener of hoofdindiener op te geven, om hem ook als eerste ondertekenaar van het voorstel te laten
       optreden én om hem als afzender van het `voorstel' te vermelden bij het versturen van het
       aangetekend schrijven.

       Dien je verzoek in per aangetekend schrijven en doe dit minstens twintig dagen voor de gemeente-
  7    raadszitting. Zoniet wordt het naar de eerstvolgende zitting verschoven.




                                                                             www.dewakkereburger.be
     Vraag na of de gemeente niet alleen je voorstel maar ook de eventuele bijlagen aan alle gemeente-
     raadsleden bezorgd heeft. Het is raadzaam om ruim op voorhand zelf de gemeenteraadsleden (of
8
     tenminste alle gemeenteraadsfracties) op de hoogte te brengen en goed te documenteren over je
     `voorstel'.

     Stel voor om je `voorstel' vooraan op de agenda te plaatsen. De gemeente is niet verplicht om het
9    punt in het begin van de gemeenteraadszitting te behandelen, maar zo laat de gemeente wel blijken
     dat ze de verzuchtingen van haar burgers ernstig neemt.

     Maak een heldere, onderbouwde toelichting. Hou rekening met de tijd waarover je zal beschikken.
     Doe navraag bij de gemeente hoe het tijdsgebruik geregeld is. Je krijgt bijvoorbeeld een kwartier
     spreektijd. Houd de toelichting bondig en duidelijk. Lees niet gewoon je verzoekschrift af, dat heeft
     weinig zin. Formuleer de toelichting gewoon. Ambtelijke taal is absoluut niet nodig. Maak voor jezelf
10   een geschreven tekst of minstens een schema. Lees ook die tekst niet gewoon af. Na je uiteenzetting
0    kan het zijn dat de gemeenteraadsleden nog verdere vragen stellen. Wees voorbereid en informeer
     naar de manier waarop het debat zal verlopen. Worden deze vragen gegroepeerd behandeld, of moet
     je er een voor een op ingaan? Krijg je nog een laatste woord na afloop van het debat? Dat alles kan de
     gemeente zelf invullen.

     Blijf de zaak opvolgen, nadat hij behandeld is geweest. Besluitvormingsprocessen staan of vallen
     zelden bij één momentopname, zeker als het om complexe dossiers gaat. Als er toezeggingen zijn
     gedaan, moeten die hardgemaakt worden. Wordt er effectief werk gemaakt van `bijkomend
11
     onderzoek'? Worden de aangekondigde `werkgroepen' ook echt bijeengeroepen? Is de beloofde
0
     informatie daadwerkelijk vrijgegeven? Zijn de nodige kredieten om een voorstel te realiseren op de
     begroting ingeschreven? Stel je van dit alles op de hoogte.

     Dring aan, indien de gemeente in gebreke blijft bij de uitvoering. Desnoods kan je, als er geen schot in
     de zaak komt een `verzoekschrift' indienen. Voor een verzoekschrift moet je geen handtekeningen-
     actie voeren. Het bestuur is wel verplicht om dat op de gemeenteraad te laten behandelen en je moet
12   hier binnen de drie maanden een antwoord op krijgen. Je kan in zo'n verzoekschrift dan verwijzen naar
0    de beloften die gedaan werden bij de behandeling van je oorspronkelijke `voorstel'. Wie het gevoel
     heeft dat zijn voorstel niet correct behandeld werd door de lokale overheid, kan een klacht indienen
     bij de provinciegouverneur.




     Om je verzoek extra kracht bij te zetten...

     [1] verhoog je draagvlak door aanzienlijk meer handtekeningen te verzamelen dan strikt
     nodig. Of zoek steun bij andere mensen of groepen. Zo speel je de macht van het getal uit.

     [2] betrek de (plaatselijke) pers bij het hele gebeuren. Ze kan je helpen de publieke opinie
     te beïnvloeden. Daarom is het ook van belang om een goede woordvoerder aan te duiden
     om het voorstel te presenteren. Zo benut je ook de macht van het woord.

     [3] lever sterke argumenten voor je zaak en vermijd slogans. Politiek gaat over inhoud. Een
     goede onderbouw, accurate cijfers, recente onderzoeksgegevens zijn allemaal pluspunten
     om je geloofwaardigheid op te bouwen. Want kennis is macht.

     [4] bouw je netwerk uit. Gelijk hebben is niet hetzelfde als gelijk krijgen. Spreek voldoende
     mensen en organisaties aan die je op een lijn kunt krijgen. Houd voeling met de verkozen
     politici. Dat is de macht van tactiek en strategie.



                                                                            www.dewakkereburger.be